|
Haiti |
Haiti, Republika Haiti (fr. Haïti, République d'Haïti; haitański Ayiti, Repiblik d Ayiti) – państwo w Ameryce Środkowej, zajmujące część wyspy Haiti na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Graniczy z Republiką Dominikany.
| République d'Haïti Repiblik d Ayiti Republika Haiti |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (franc.) L'Union Fait La Force | |||||
| Hymn: La Dessalinienne | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | francuski, haitański | ||||
| Stolica | Port-au-Prince | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent René Préval |
||||
| Szef rządu | premier Michele Pierre-Louis |
||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
143. na świecie 27 750 km² 0,7% |
||||
| Liczba ludności (2008) • całkowita • gęstość zaludnienia |
89. na świecie 8 925 000▲ 322 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | gourde (HTG) | ||||
| Niepodległość | od Francji 1 stycznia 1804 |
||||
| Strefa czasowa | UTC -5 | ||||
| Kod ISO 3166 | HT | ||||
| Domena internetowa | .ht | ||||
| Kod samochodowy | HT | ||||
| Kod telefoniczny | +509 | ||||
 |
|||||
| 1 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA) |
|||||
Zawartość |
Geografia
Państwo Haiti zajmuje zachodnią część wyspy Haiti dawniej zwanej Hispaniolą (w innych językach nazwa ta utrzymuje się do dziś), a także kilkadziesiąt mniejszych i większych wysp na Morzu Karaibskim (m.in. Tortuga, Gonâve).
Powierzchnia górzysta z niewielkimi nadmorskimi równinami. Wschodnią i środkową część kraju tworzy obszerny płaskowyż. Jeszcze w 1925 r. kraj był bujnie zalesiony (lasy pokrywały wówczas ok. 60% powierzchni kraju), jednak na skutek bardzo niestabilnej sytuacji politycznej i równie złej sytuacji gospodarczej, w kolejnych dziesięcioleciach zniszczono niemal 95% drzewostanu. Efektem jest postępujące jałowienie gleby i jej erozja, co odbija się także na katastrofalnych powodziach, takich jakie miało miejsce np. 27 września 2004 r., kiedy to w wyniku uderzenia tropikalnego cyklonu Jeanette, który uderzył w północne wybrzeże kraju, zginęło ponad 3 tys. osób.
Nota historyczna
Haiti jest najstarszym niepodległym państwem w Ameryce Środkowej. W 1804 r., po trwających od 1790 wystąpieniach niepodległościowych, proklamowano powstanie Cesarstwa Haiti, dwa lata później Republiki Haiti.W latach 1806-1820 była podzielona na dwie części,północną Murzyńską i południową Mulacką.W latach 1822-1844 w jej skład wchodziła również Dominikana.W ciągu XIX wieku rosły wpływy USA.W latach 1915-1934 była okupowana przez Stany Zjednoczone.Po 1945 rosnące antagonizmy między ludnością murzyńską a mulacką.
W 1957 prezydentem został François Duvalier. Sprawował dożywotnią krwawą dyktaturę. Po jego śmierci w 1971 władzę przejął jego syn Jean-Claude Duvalier, kontynuując politykę ojca. W 1986 zbiegł do Francji, a władzę przejęła cywilno-wojskowa junta. W 1987 uchwalono konstytucję zabraniającą ponownego wyboru prezydenta na drugą kadencję.[1]
10 października 1994 r. przywódcy junty zrezygnowali ze swych stanowisk i zapowiedzieli wyjazd z kraju. Pięć dni później, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, powrócił z emigracji prezydent Jean-Bertrand Aristide. W grudniu 1995 r., René Préval, członek koalicji rządowej Aristide'a, został wybrany na nowego prezydenta republiki. Funkcję premiera w 1999 r., objął Jacques-Édouard Alexis. W listopadzie 2000 r., po wyborach zbojkotowanych przez opozycję, prezydentem ponownie został Aristide.
W 2004 doszło do zamieszek, wywołanych przez byłych wojskowych, stojących na czele szwadronów śmierci FRAPH, i gangi uliczne, zwane Armią Kanibali. Siły te utworzyły Rewolucyjny Front Oporu Artibonite, kierowany przez byłego szefa policji z czasów dyktatury Raoula Cédrasa, Guya Philippa i szefa gangu Armii Kanibali z Gonaïves, Buteura Metayera. Rebelia od początku miała dyskretne poparcie ze strony USA niechętnych od samego początku Aristidowi. Amerykańscy dyplomaci wymusili jego dymisję pod groźbą ataku bojówek Guya Philippa na pałac prezydencki. Aristide zmuszony został udania się na emigrację, najpierw do Republiki Środkowoafrykańskiej, a potem do RPA, gdzie zrezygnował z urzędu. Nowym prezydentem został René Préval.
Ustrój polityczny
Haiti jest republiką z prezydentem wybieranym w głosowaniu powszechnym. Według powszechnych ocen rządy na Haiti rzadko sprawowane są jednak w demokratyczny sposób, ponieważ kolejni prezydenci często stosują autorytarne metody. 29 lutego 2004 r. rebelia doprowadziła do rezygnacji demokratycznie wybranego prezydenta Jeana-Bertranda Aristide. Od tego czasu oficjalnie władza należy do rządu tymczasowego, jednak według ocen niezależnych ekspertów Haiti, podobnie jak Demokratyczna Republika Konga, Somalia i Czad pozostaje państwem upadłym, faktycznie pozbawionym władzy centralnej, mającej realny wpływ na sytuację w kraju.
Aktualnie obowiązująca konstytucja, wzorowana na francuskiej i amerykańskiej, została wprowadzona w 1987 r., kiedy prezydentem był Leslie Manigat. W późniejszym okresie była czasowo zawieszana i ograniczana i dopiero w 1994 r. została wprowadzona na nowo. Obecna niepewna sytuacja polityczna kraju stawia przyszłość konstytucji pod znakiem zapytania, nawet jeśli w terminie odbędą się przewidziane ustawowo wybory prezydenckie, parlamentarne i lokalne.
Podział administracyjny Haiti
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Haiti.Gospodarka
Haiti jest najbiedniejszym krajem zachodniej półkuli i jednym z najbiedniejszych w całym świecie. Badania porównawcze wskazują na nieustannie pogarszające się od lat osiemdziesiątych XX w. wskaźniki społeczne i gospodarcze. Kraj zajmuje obecnie 153. miejsce na 177 możliwych w prowadzonym przez ONZ wskaźniku rozwoju państw świata.
Ok. 80% społeczeństwa żyje w skrajnej biedzie. Niemal 70% pracuje w rolnictwie, przy czym większość zaangażowana jest w małych przydomowych gospodarstwach, zatrudniających ogółem niemal dwie trzecie aktywnej siły roboczej.
Demografia
Głównymi językami Haiti są język haitański i język francuski, przy czym francuski jest językiem kultury i edukacji i jako taki ma wyższy prestiż społeczny. Rola haitańskiego rośnie jednak z roku na rok, ponieważ przez wielu Haitańczyków odbierany jest jako element własnej tożsamości. Wyłącznie religijne znaczenie (dla wyznawców voodoo) ma język langaj.
Kultura
Literatura haitańska tworzona jest głównie w języku francuskim, choć z roku na rok wzrasta znaczenia literatury tworzonej w języku haitańskim. Do twórców, którzy zdobyli sobie największe uznanie, także międzynarodowe, należą m.in. René Depestre (którego książka Hadrianna moich marzeń przetłumaczona została także na język polski), Dany Laferrière (także tłumaczony na polski), Jean Price-Mars, Jacques Roumain, Frankétienne i Edwidge Danticat.
Źródła
Sprawdź również
Linki zewnętrzne
Antigua i Barbuda • Bahamy • Barbados • Belize • Dominika • Dominikana • Grenada • Gwatemala • Haiti • Honduras • Jamajka • Kanada • Kostaryka • Kuba • Meksyk • Nikaragua • Panama • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Salwador • Stany Zjednoczone • Trynidad i Tobago
Terytoria autonomiczne i zależne: Anguilla • Antyle Holenderskie • Aruba • Bermudy • Brytyjskie Wyspy Dziewicze • Grenlandia • Gwadelupa • Kajmany • Martynika • Montserrat • Navassa • Portoryko • Saint-Barthélemy • Saint-Martin • Saint-Pierre i Miquelon • Turks i Caicos • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
Antigua i Barbuda · Argentyna · Bahamy · Barbados · Belize · Boliwia · Brazylia · Chile · Dominika · Dominikana · Ekwador · Grenada · Gwatemala · Gujana · Haiti · Honduras · Jamajka · Kanada · Kolumbia · Kostaryka · Kuba · Meksyk · Nikaragua · Panama · Paragwaj · Peru · Saint Kitts i Nevis · Saint Lucia · Saint Vincent i Grenadyny · Salwador · Stany Zjednoczone · Surinam · Trynidad i Tobago · Urugwaj · Wenezuela
Członkowie pełni: Antigua i Barbuda · Bahamy · Barbados · Belize · Dominika · Grenada · Gujana · Haiti · Jamajka · Montserrat · Saint Kitts i Nevis · Saint Lucia · Saint Vincent i Grenadyny · Surinam · Trynidad i Tobago
Członkowie stowarzyszeni: Anguilla · Bermudy · Brytyjskie Wyspy Dziewicze · Kajmany · Turks i Caicos
|
||||||||||||||||||||||
Losowe 3 dowcipy
Cesarz Klaudiusz był nieśmiały, wiec nie odważył się zabić swojej żony.
Śmieszne teksty z zeszytów szkolnych
U dentysty mama prosi Jasia: - A teraz bądź grzeczny i powiedz ładnie "aaa", żeby pan doktor mógł wyjąc palce z twojej buzi.
Kawały i dowcipy o Jasiu
Leci samolot z wariatami. Stewardesa przynosi im coś do picia, a gdy póżniej wraca nikogo nie ma, został tylko jeden. Pyta się go: - Co się z rysztą stało. - Wyszli oddać do sklepu butelki z kaucją. - A ty, czemu za nimi nie poszedłeś. - A bo ja nie jestem taki głupi. W niedzielę sklepy są zamknięte.
Humor - różne kawały, dowcipy i śmieszne teksty
Wiadomości powiązane z Haiti
Sztorm Hanna zabił 136 osób; na Atlantyku potężny Ike
Do 136 wzrosła liczba śmiertelnych ofiar huraganu Hanna na Haiti - podało biuro obrony cywilnej tego kraju.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,566 1799,Haiti__liczba_ofiar_huraganu_Hanna_wzrosla_do _136.html?skad=rss.
Sztorm Hanna zabiĹ 136 osĂłb; na Atlantyku potÄĹźny Ike
Do 136 wzrosĹa liczba Ĺmiertelnych ofiar huraganu Hanna na Haiti - podaĹo biuro obrony cywilnej tego kraju.
WiÄcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,566 1799,Haiti__liczba_ofiar_huraganu_Hanna_wzrosla_do _136.html?skad=rss.
Karaiby: szaleje huragan Gustav, ewakuacja turystów
Co najmniej pięć osób zginęło, a siedem odniosło obrażenia na Haiti po przejściu przez wyspę huraganu Gustav - poinformowały haitańskie władze.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,563 2086,Na_Karaibach_szaleje_huragan_Gustav___5_zabit ych_.html?skad=rss.
Huragan ''Gustav'' zabił 22 osoby na Karaibach
Co najmniej 22 osoby zginęły na Haiti i Dominikanie po przejściu huraganu Gustav. W środę żywioł nadciągał nad Kubę. W związku z tym z wyspy ewakuowano ponad 50 tysięcy ludzi.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,563 5433,Huragan_Gustav_na_Karaibach__22_zabitych__pon ad_50.html?skad=rss.
Sztorm Fay zagraża Florydzie. Już ponad 50 osób zginęło
Tropikalny sztorm Fay uderzył w nocy z niedzieli na poniedziałek w południowe wybrzeże Kuby i przesuwa się w kierunku Florydy. Sztorm Fay spowodował od ubiegłego śmierć kilkudziesięciu osób. Na Haiti około 50 osób zginęło, gdy wiozący je autobus próbował przejechać przez rzekę wezbraną po przejściu tropikalnego sztormu Fay - informują świadkowie.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,559 9491,Tropikalny_sztorm_Fay_uderzyl_w_wybrzeze_Kuby ___zagraza.html?skad=rss.
SN :::: Sklep, Hurt - Sztuka afryki :::: - home foreclosures - Garaże Kraków - części samochodowe - discount hotels prague - Hotele Sosnowiec
EL
GL Król Polski
- Królowie Polski
- Królowie Polska
- Polscy króle
- Królowie Polska
- Polityka
- Polscy króle
- Polscy króle
- Sierakowice
- Polityka
Więzienie za skręta, czyli jak walczymy z narkomanią
Podczas policyjnej akcji na dilerów narkotyków w jednym ze śląskich klubów, został złapany z dwoma skrętami marihuany 18-letni Jacek. Tymczasowo aresztowany jako podejrzany o handel trawką, trafił do zakładu karnego w Raciborzu. Chłopak był załamany, nigdy wcześniej nie miał kontaktu z policją, był dobrym uczniem. Do podobnych sytuacji dochodzi w Polsce bardzo często. W naszym kraju obowiązuje jedna z najbardziej restrykcyjnych ustaw antynarkotykowych w UE, która po tej samej stronie stawia dilera i osobę przyjmującą substancje psychoaktywne. O tym, czy polska ustawa się sprawdza i jak należałoby ją zmienić rozmawiali podczas konferencji prasowej były minister zdrowia, poseł SdPl Marek Balicki, dyrektor Global Drug Policy ISI Kasia Malinowska-Sempruch oraz przedstawicielka Stowarzyszenia Pacjentów Substytucyjnych JUMP 93 Marta Gaszyńska.
"Niech Tuska pocieszy Doda"
Czemu premier zaczyna godzinę wcześniej pracę? Żeby się dłużej lenić – żartobliwie oceniają miniony rok rządów Donalda Tuska Internauci Wirtualnej Polski. Zdaniem większości "Cienki Donek” to "bajkopisarz”, a jego rządy to "dno, wstyd i hańba dla kraju”. Na ten atak żywo reagują zwolennicy premiera: "Tusk ma na spełnienie obietnic jeszcze trzy lata”, "pozwólcie mu pracować”, "jeszcze pokaże, na co go stać!”.
Jak w USA egzekwuje się swoje prawa?
W USA istnieje procedura nazywana „institutional reform litigation”. Chodzi o pozwy kierowane do sądów przez osoby, które uznały, że ich uprawnienia, zagwarantowane w kolejnych, poprawkach do konstytucji, czy – w specjalnych ustawach przyjmowanych na szczeblu federalnym, nie są respektowane na poziomie stanu czy lokalnej wspólnoty, lub – systematycznie naruszane przez pracodawców, producentów czy inne instytucje. Chodzi dziesiątki różnych uprawnień: od „równego traktowania” do „czystej wody pitnej”; od „architektonicznych ułatwień dla inwalidów” do „równego poziomu szkół publicznych” (mimo różnic w zamożności finansujących je samorządów).
"Jestem katolikiem, nie kupuję w IKEA"
"Jestem katolikiem, nie kupuję w IKEA” - protest konsumencki pod takim hasłem organizują użytkownicy internetowego forum konserwatywnego pisma "Fronda". Chcą w ten sposób zamanifestować swój sprzeciw wobec zamieszczenia zdjęcia pary homoseksualistów w zimowym katalogu prezentującym wyroby szwedzkiej firmy.
Sondaż WP: większość Polaków ma złe zdanie o rządzie
Rok po zwycięskich dla Platformy Obywatelskiej wyborach blisko dwie trzecie Polaków (62%) negatywnie wypowiada się o działaniach rządu, przy czym aż 25% ankietowanych ocenia jego pracę zdecydowanie źle - wynika z najnowszego sondażu Wirtualnej Polski przeprowadzonego przez Gemius.
"Kurski powinien zasiąść po drugiej stronie komisji"
Czas na poważne rozliczanie nadużyć poprzedniej władzy. Był rok cudów i miłości. Największym cudem było odsunięcie PiS od władzy. Więcej już nie trzeba, reszta to konsekwencje tego cudu. Był to też rok miłości, co nie zawsze okazuje się skuteczne, bo w niektórych sprawach potrzeba mniej miłości, a więcej zdecydowania. Komisja śledcza w sprawie nacisków najlepiej to pokazuje i odsłania prawdziwe oblicze rządów PiS. Niedopuszczalne jest, aby człowiek zamieszany w naciski zasiadał w tej komisji. Kurski i inni z tej ekipy powinni być odpytani i sprawdzeni, w czym jeszcze palce maczali.
Pół miliona wenflonów dla dzieci dzięki artystom i TP
Ponad pół miliona wenflonów trafiło do tysiąca polskich oddziałów dziecięcych. To efekt kampanii społecznej zorganizowanej przez Fundację Grupy TP. Dzięki akcji charytatywnej prowadzonej przez niemal rok udało się uzbierać milion złotych na zakup sprzętu dla małych pacjentów. W warszawskiej restauracji "Pod Gigantami" odbyło się uroczyste spotkanie podsumowujące przedsięwzięcie.
Wiśta! Kto wisi w Polskim Radiu oraz komu to wisi
PiS-owscy żołnierze frontu ideologicznego oddelegowani na odcinek Polskiego Radia zostali zawieszeni. Krzysztof Czabański i Jerzy Targalski kierowali radiem publicznym dzięki politykom poprzedniej koalicji - PiS-u, Samoobrony i Ligi Polskich Rodzin. Mają zaufanie prezydenta Lecha Kaczyńskiego i lidera opozycji – Jarosława Kaczyńskiego, z którymi są związani politycznie od lat. Obaj postanowili sobie za zadanie oczyszczenie publicznego radia z dziennikarskich politykierów związanych z lewicą, Unią Wolności i PO. Jak miał jeden z nich malowniczo to nazwać ze „złogów gomułkowsko-gierkowskich”…
"Politycy są inteligentni, a ludność głupia"
Polską tak naprawdę rządzi obecnie dwóch ludzi: Donald Tusk i Jarosław Kaczyński. Obaj wiedzą, że muszą dogadać się z wielkim biznesem, szczególnie właścicielami mediów. Gdy Tusk zostanie prezydentem, a PO zdobędzie bezwzględną większość w Sejmie i Senacie, Polską będzie rządził jeden człowiek.
Dlaczego przegraliśmy szanse gospodarcze w Iraku?
We współczesnych warunkach strategia bezpieczeństwa to już nie tylko tradycyjne kwestie przeciwstawiania się zagrożeniom. To także sztuka wykorzystywania szans, czyli okoliczności dogodnych do optymalizowania bezpiecznej realizacji własnych interesów. Trzeba tę sztukę rozumieć i poznawać, trzeba ją zgłębiać poprzez studia, ćwiczenia i treningi i wreszcie – trzeba umieć ją stosować w praktyce strategicznej. Pozytywnymi przykładami w tym względzie może być dobre wykorzystanie przez Polskę dwóch wielkich szans polityczno-strategicznych na wzmocnienie naszego bezpieczeństwa, jakimi w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku było pojawienie się możliwości wstąpienia do NATO i UE. Dostrzegliśmy te szanse w porę (świadczą o tym zapisy w strategii obronnej już z 1992 roku) i umieliśmy je w odpowiednim momencie konsekwentnie wykorzystać.
G:5,M:1,Y:10