|
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej |
Ten artykuł jest częścią serii Polityka III RP |
| Prawo |
|---|
| Konstytucja Polskie prawo |
| Władza wykonawcza |
| Prezydent Lech Kaczyński Prezes Rady Ministrów Donald Tusk Rada Ministrów |
| Władza ustawodawcza |
| Sejm Senat Zgromadzenie Narodowe |
| Władza sądownicza |
| Sąd Najwyższy Trybunał Konstytucyjny Trybunał Stanu Naczelny Sąd Administracyjny |
| Samorząd terytorialny |
| Samorząd w Polsce Samorząd gminny Samorząd powiatowy Samorząd województwa |
| Kluby parlamentarne |
| PO PiS Lewica PSL |
| Wybory |
| Wybory w Polsce (od 1989):
prezydenckie: |
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i zapisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej istnieje nieprzerwanie od 1922, po 1939 depozytariuszami tego urzędu byli prezydenci Polski na Uchodźstwie w Londynie. W Polsce Ludowej urząd ten powołano w 1947 i istniał do 1952. W 1989 został przywrócony na skutek porozumień Okrągłego Stołu. Ponieważ ówczesna oficjalna nazwa państwa brzmiała: Polska Rzeczpospolita Ludowa, wybrano jedynego w historii prezydenta PRL. W 1990 nastąpiło przekazanie insygniów prezydenckich II Rzeczypospolitej przez Ryszarda Kaczorowskiego, ostatniego prezydenta na Uchodźstwie nowo wybranemu prezydentowi III Rzeczypospolitej Lechowi Wałęsie.
Od 23 grudnia 2005 roku Prezydentem RP jest Lech Kaczyński.
Zawartość |
Prezydent Rzeczypospolitej jest wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję i może być ponownie wybrany tylko raz. Kadencja prezydenta rozpoczyna się w dniu złożenia przysięgi przed Zgromadzeniem Narodowym według roty wyznaczonej w Konstytucji. Odmowa złożenia przysięgi powoduje tymczasowe przejęcie obowiązków prezydenckich przez Marszałka Sejmu do czasu wyboru nowego Prezydenta. Nowo wybrany prezydent-elekt obejmuje urząd w ostatnim dniu urzędowania ustępującego Prezydenta Rzeczypospolitej. Przed 9 czerwca 2000 prezydent elekt obejmował urząd nazajutrz po ostatnim dniu kadencji ustępującego prezydenta.
Uprawnienia Prezydenta są ściśle określone w V rozdziale Konstytucji RP. Jego kompetencje możemy podzielić na następujące kategorie:
Prezydent Rzeczypospolitej wydaje rozporządzenia i zarządzenia w wypadkach przewidzianych ustawami i Konstytucją zaś w zakresie swoich prerogatyw konstytucyjnych wydaje postanowienia publikowane w Monitorze Polskim. Akty jeśli nie są prerogatywami prezydenta[1] dla swojej ważności wymagają podpisu Prezesa Rady Ministrów (kontrasygnata), który przez podpisanie aktu ponosi odpowiedzialność przed Sejmem.
Zgodnie z artykułem 130. Konstytucji RP prezydent obejmuje urząd po złożeniu wobec Zgromadzenia Narodowego przysięgi następującej treści:
Przysięga może być złożona z dodaniem zdania:
Urzędowanie Prezydenta RP kończy się wskutek upływu kadencji; tym niemniej opróżnienie urzędu może nastąpić w wyniku rezygnacji, śmierci bądź złożenia z urzędu:
Prezydent może też zostać postawiony przed Trybunałem Stanu, jeżeli zdecyduje o tym Zgromadzenie Narodowe. Na czas procesu zostaje zawieszony a jego obowiązki pełni marszałek Sejmu. W wypadku usunięcia lub innych przyczyn odejścia ze stanowiska do czasu wyborów p.o. prezydenta zostaje właśnie marszałek.
Tryb usunięcia Prezydenta przez ZN jest następujący:
jeżeli projekt uchwały zostanie przyjęty większością kwalifikowaną 2/3 głosów członków ZN, Prezydent zostaje postawiony w stan oskarżenia
Kancelaria Prezydenta RP posiada lub zarządza obecnie szeregiem nieruchomości, które służą Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, zarówno do celów oficjalnych jak i prywatnych.[2]
Kancelarii Prezydenta służy także Siedziba Kancelarii wraz z zapleczem technicznym, znajdująca się w Warszawie przy ul. Wiejskiej 10, w pobliżu siedziby Parlamentu.
Zgodnie z Ustawą z dnia 30 maja 1996 o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 75, poz. 35 i z 1998 r. Nr 160, poz. 1065) byłym prezydentom RP po odejściu z urzędu przysługują dożywotnio emerytura i pieniądze na prowadzenie biura i ochrona osobista Biura Ochrony Rządu (na terenie Polski). Uczestniczą też tradycyjnie w różnych państwowych uroczystościach i są często patronami lub gośćmi honorowymi wielu wydarzeń i imprez. Ponadto mogą dożywotnio, wraz z członkami najbliższej rodziny, korzystać z państwowych lecznic i innych przywilejów.
Obecnie żyje czterech byłych prezydentów:
Prawo polskie przewiduje, że urząd Prezydenta podlega szczególnej ochronie, a usiłowanie znieważenia lub znieważenie Prezydenta (szczególna odmiana pojęcia zniesławienia) podlegają ściganiu z urzędu. W sprawach tego rodzaju zapadły następujące orzeczenia:
| II Rzeczpospolita (1918-1939) |
Józef Piłsudski • Gabriel Narutowicz • Maciej Rataj (p.o.) • Stanisław Wojciechowski • Maciej Rataj (p.o.) • Ignacy Mościcki |
|
| Polska na Uchodźstwie (1939-1990, szerokie uznanie międzynarodowe do 1945) |
Władysław Raczkiewicz • August Zaleski • Rada Trzech • Stanisław Ostrowski • Edward Raczyński • Kazimierz Sabbat • Ryszard Kaczorowski |
|
| Polska Ludowa (1947-1952) |
||
| Polska Rzeczpospolita Ludowa (1989) |
||
| III Rzeczpospolita (od 1989) |
Wojciech Jaruzelski • Lech Wałęsa • Aleksander Kwaśniewski • Lech Kaczyński |
Do ostrej wymiany zdań w kolejnych programach TVN24 doszło między Eugeniuszem Kłopotkiem z PSL a minister ds. korupcji Julią Piterą. W piątek Pitera zarzuciła Kłopotkowi występowanie w interesie prawnym jednego przedsiębiorcy - w sobotę Kłopotek odpowiadał Piterze, że swoją wypowiedzią "popełniła samobójstwo polityczne".
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,569 2222,Wojna_Klopotek_kontra_Pitera.html?skad=rss.
Zaopiniowano nowych ambasadorów
Sejmowa Komisja Spraw Zagranicznych pozytywnie zaopiniowała kandydatów na ambasadorów w Singapurze - Waldemara Dubaniowskiego, Tajlandii - Jerzego Bayera i Katarze - Roberta Rostka.
Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1827254,11,1,1,,item.htm l.
Posłowie zagłosują nad wotum nieufności: Ważą się losy minister Kopacz
Dziś sądny dzień w Sejmie. Posłowie zdecydują o losie minister zdowia Ewy Kopacz. Będą głosować nad wnioskiem o jej odwołanie, złożonym przez PiS. Prawo i Sprawiedliwość twierdzi, że ministerstwo pracuje źle, a Ewa Kopacz nie robi nic, by poprawić fatalną sytuację niedofinansowanej służby zdrowia.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article212714/Waza _sie_losy_minister_Kopacz.html#reqRss.
Prezydenci Polski i Litwy: W Gruzji są czystki etniczne
Polskiej Lech Kaczyński oraz Prezydent Litwy Valdas Adamkus napisali, że są dowody na rosyjskie czystki enticzne w Gruzji. Prezydenci zaapelowali do liderów państw członkowskich NATO o pilne przyznanie MAP Gruzji i Ukrainie. Prezydenci kontaktowali się telefonicznie i przyjęli wspólne oświadczenie w sprawie objęcia Gruzji Planem Działań na rzecz Członkostwa w NATO (MAP).
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,560 1780,Kaczynski_i_Adamkus_do_NATO__Pilnie_zajmijmy_ sie_Gruzje.html?skad=rss.
Posłowie debatowali nad prezydenckim projektem
Utworzenie nowego stanowiska sędziowskiego - sędziego grodzkiego w sądzie rejonowym - w miejsce asesorów, którzy od maja przyszłego roku stracą uprawnienia do orzekania, przewiduje prezydencki projekt ustawy, o którym dyskutowali posłowie.
Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1850598,11,1,1,,item.htm l.
"Prezydent wspiera patologię"
- Prezydent posunął się dziś do akcji, która może zaszkodzić polskiej gospodarce. Lech Kaczyński najwyraźniej chce wspierać jawną patologię - oświadczył na konferencji prasowej Aleksander Grad. Minister skarbu skomentował w ten sposób decyzję prezydenta, który zapowiedział, że zawetuje ustawę o tzw. wynagrodzeniach kominowych.
Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1794778,11,1,1,,item.htm l.
Jest projekt ws. nowych rodzajów przestępstw
Umieszczenie w Kodeksie karnym takich przestępstw jak rozpowszechnianie treści pedofilskich z nierzeczywistymi a wytworzonymi np. komputerowo wizerunkami dzieci, włamywanie się do systemów informatycznych czy wprowadzanie do nich wirusów - zakłada projekt nowelizacji przyjęty przez komisję sprawiedliwości.
Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1794969,11,1,1,,item.htm l.
20 głów państw przyjęło już zaproszenie na bal
Około 20 głów państw potwierdziło obecność na organizowanej przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego uroczystości z okazji 90 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości - powiedział szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki. Jednak wciąż nie wiadomo, czy do Lecha Kaczyńskiego przyjadą prezydenci USA i Rosji.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,576 3118,Kownacki__Okolo_20_glow_panstw_potwierdzilo_o becnosc.html?skad=rss.
Znany gruziński opozycjonista: Saakaszwili jest idiotą
Człowiek, który nie potrafi przewidywać na dwa ruchy do przodu, który nie zdaje sobie sprawy co dzieje się w polityce międzynarodowej jest idiotą - mówi Geogij Chaindrawa, były gruziński minister, dziś jeden z przywódców opozycji.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,556 1536,Znany_gruzinski_opozycjonista__Saakaszwili_je st_idiota.html?skad=rss.
Ustawa nie odbierze pieniędzy generałowi: Emerytura Jaruzelskiego może... wzrosnąć
Posłowie chcą zmniejszyć emerytury generałom, którzy należeli do Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON). Ale jeśli to zrobią, może się okazać, że generał Wojciech Jaruzelski będzie dostawać... więcej pieniędzy niż teraz. Dlaczego? Ponieważ ma prawo do specjalnej emerytury prezydenckiej. Obecnie pobiera tę wojskową, ale może wystąpić o świadczenie należne byłej głowie państwa.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article245080/Emer ytura_Jaruzelskiego_moze_wzrosnac.html#reqRss.
SN - Volvo Ocean Race - praca Jastrzębie-Zdrój - tapety z podpisem - Folwark zwierzęcy - Suknie ślubne w Warszawie
EL
GL Polityka
- Polityka
- keira
- miko
- urtos
- przewóz niepełnosprawnych
- Polityka
- Polityka
- Polityka
- Polityka
Jan Machulski nie żyje
Wielki aktor, słynny amant komediowy zmarł wczoraj w Warszawie w wieku 80 lat
Salony polskich miast
Najlepiej umeblowana jest Gdynia przy plaży Bulwar Nadmorski, Warszawa na Krakowskim Przedmieściu i Rzeszów, który urządził rynek, a pod nim podziemną trasę turystyczną ze sztucznymi kościotrupami
Europejska kultura w sieci, polska nie
Unia Europejska uruchomiła w czwartek internetową bibliotekę europejskiej kultury, w której znajdą się książki, obrazy, zdjęcia, mapy, muzyka i nagrania audiowizualne z całej Europy
Król trip hopu w Polsce
Ludzie widzą we mnie muzycznego Księcia Ciemności, tymczasem jak uwielbiam piosenki pop - mówi o sobie Tricky, ojciec chrzestny trip hopu, który w sobotę wystąpi w warszawskim klubie Palladium
Dyskretny urok Zachodu
Od jutra w kinach „Lekcje pana Kuki” - film Dariusza Gajewskiego według powieści Radka Knappa. Wiedeń zobaczony bez polskiego kompleksu
W kompleksach jest pozytywna energia - mówi Radek Knapp
Jan Machulski, słynny filmowy kasiarz Kwinto, nie żyje
Machulski zmarł w czwartek w Warszawie. 3 lipca skończył 80 lat. Był aktorem, reżyserem i pedagogiem.
Nowości DVD
Poleca Bartosz Węglarczyk
Chicagowski jazz w Poznaniu
Jazzowa tradycja i nowoczesność, luminarze muzyki improwizowanej i nowe nadzieje chicagowskiej sceny jazzowej - dziś w Poznaniu rozpoczyna się trzecia edycja festiwalu Made in Chicago
Kryminał Wielkiego Kalibru
Wczoraj rozpoczął się Festiwal Kryminału, po raz ostatni w ramach Czterech Pór Książki.
Egipscy gliniarze grają w Izraelu
Od jutra w kinach „Przyjeżdża orkiestra”, zwycięzca plebiscytu publiczności zeszłorocznego Warszawskiego Festiwalu Filmowego. Izraelski film, który ostentacyjnie unika polityki: jego wdzięk i mądrość kryją się w krotochwili
Odmrażanie awangardy w Łodzi
Wspaniałe zbiory sztuki XX i XXI wieku Muzeum Sztuki w Łodzi przeprowadzają się do nowoczesnego gmachu. Dlaczego warto zobaczyć je na nowo - tłumaczy dyrektor Muzeum Jarosław Suchan
Pożegnanie afrykańskiej królowej
Miriam Makeba, pierwsza dama afrykańskiej muzyki, umarła tak, jak żyła. Na scenie. Przed jej pogrzebem w ostanią sobotę władze RPA ogłosiły dwa dni żałoby narodowej
Odorowicz: Chcę filmu o Jedwabnem
Reżyser Władysław Pasikowski na łamach „Gazety” zarzucił Polskiemu Instytutowi Sztuki Filmowej cenzurowanie projektów filmowych, w tym jego „Kadiszu” o polskim antysemityzmie. Dyrektor PISF Agnieszka Odorowicz odpowiada na zarzuty
Krzysztof Penderecki: Jest we mnie przekora.
Spotkanie w Klubie „Goście Gazety”
TVP Info się nie patyczkuje
W niedziele wieczorem, czyli dopiero pięć dni po wydarzeniu, ale lepiej późno niż wcale, TVP info postanowiła wypowiedzieć się krytycznie o prezydenckiej gali w Teatrze Wielkim. Ogłosiła, że będzie mówić o wszystkim, czego nie pokazały kamery.
Nowe i stare kino z Rosji
W Warszawie trwa II Festiwal Filmów Rosyjskich, najważniejszy u nas przegląd rosyjskiego kina od początku XX wieku do czasów najnowszych
Toruński eksperyment
W Polsce powstają nowe budynki poświęcone sztuce współczesnej, pierwszy stanął w Toruniu. Spór wokół niego to Polska w pigułce: rozgrywa się tam walka o władzę
Włącz sobie teatr
W poniedziałek - pierwszy, prapremierowy spektakl Teatru Radia Tok FM „Jak pięknie było rzucać płytami chodnikowymi” Marka Modzielewskiego w reżyserii Anny Smolar. A już dziś o 14 na antenie Radia Tok FM oficjalne otwarcie naszego Teatru!
„Rysa” nagrodzona w Cottbus
„Pełnoletni” - takie było hasło zakończonego w niedzielę 18. Festiwalu Filmów Wschodnioeuropejskich w łużyckim Chociebużu (Cottbus). Która z kinematografii postkomunistycznych jest dziś najlepsza?
G:5,M:1,Y:9