|
Tunezja |
| Artykuł wymaga poszerzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe. |
| الجمهرية التونسية | |||||
|
|||||
| Dewiza: نظام، حرية، عدالة (Porządek, Wolność, Sprawiedliwość) |
|||||
| Hymn: Himat Al Hima (Obrońcy Ojczyzny) |
|||||
![]() |
|||||
| Język urzędowy | arabski | ||||
| Stolica | Tunis | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Zin Al-Abidin Ben Ali |
||||
| Szef rządu | premier Mohamed Ghannouchi |
||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
89. na świecie 163 610 km² 5% |
||||
| Liczba ludności (2008) • całkowita • gęstość zaludnienia |
77. na świecie 10 384 000▲ 63,5 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | dinar tunezyjski (TND) | ||||
| Niepodległość | od Francji 20 marca 1956 |
||||
| Strefa czasowa | UTC +1 - zima UTC+2 - lato |
||||
| Kod ISO 3166 | TN | ||||
| Domena internetowa | .tn | ||||
| Kod samochodowy | TN | ||||
| Kod telefoniczny | +216 | ||||
| 1 Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA) |
|||||
Tunezja (Tunis, Republika Tunezyjska - Al-Dżumhurija at-Tunisija) – państwo arabskie leżące w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią i Libią. W latach 1881-1956 r. pod protektoratem Francji. Od 12 listopada 1956 roku w ONZ, a od 1 października 1958 r. członek Ligi Państw Arabskich. Stolicą kraju jest Tunis, a inne większe miasta to: Safakis (Sfax), Ariana, Bizerta (Banzart), Kabis (Gabés), Susa (Sousse).
Zawartość |
Republika Tunezji jest krajem o systemie prezydenckim i dominacji jednej partii politycznej - Zgromadzenie Demokratyczno-Konstytucyjne. Konstytucja republiki powstała w 1959 r., a modyfikowana była w 1988 roku. Głową państwa jest prezydent, wybierany w powszechnych wyborach na pięcioletnią kadencję. Parlament składa się z dwóch izb. Władzę wykonawczą sprawuje rząd z premierem na czele, który jest powoływany przez prezydenta Republiki.
Tunezją od 7 listopada 1987 rządzi Zin Al-Abidin Ben Ali, który objął władzę po bezkrwawym zamachu stanu (zwołano konsylium lekarskie, które orzekło że prezydent nie jest w stanie dłużej sprawować urzędu z powodu sędziwego wieku). Wówczas urzędujący dopiero od miesiąca Ben Ali - premier nowego rządu Bourgiby przejął władzę. Ze specyfiki arabskiej prezydent pełnił swoją funkcję dożywotnio. Po przejęciu władzy Ben Ali wprowadził w 1988 zmiany w konstytucji, m.in.: zniósł dożywotnie sprawowanie urzędu prezydenta (prezydent mógł być wybierany ponownie na stanowisko tylko 2 razy, jednak kolejna zmiana konstytucji z 2002 zniosła ograniczenie reelekcji). Prezydent Ben Ali obecnie urzęduje 4 kadencję, w wyborach dotychczas otrzymywał poparcie (oficjalnie) 99,6% (1999) i 94,48% (2004). Na początku swojej kadencji Ben Ali dążył do demokratyzacji kraju, zwolnił więźniów politycznych w tym i islamskich ekstremistów, co zaowocowało utworzeniem islamskiej partii opozycyjnej an-Nadha, która zyskiwała coraz większe poparcie w kampusach uniwersyteckich (na tle wydarzeń w Algierii). Po zamachu z 1991 w Tunisie (za którym stali islamiści), przeprowadzono serię procesów przeciwko członkom an-Nadha. Nowa ustawa o partiach politycznych (1988) uniemożliwia legalizacje partii, której działalność opierają się w swoich założeniach religijnych. Zaostrzono również rządową kontrolę instytucji wyznaniowych. Od tego czasu powrócono do polityki względem opozycji jaka stosowana była za Bourgiby, a prasa wróciła do tradycyjnej roli bezkrytycznego poplecznika rządu. Aby wypełnić dawne obietnice dotyczące utworzenia systemu wielopartyjnego, partie opozycyjne otrzymały przydział miejsc w parlamencie mimo, iż w trakcie wyborów (2004) nie udało im się uzyskać choćby jednego mandatu.
Tunezja jest podzielona na 24 gubernatorstwa zwane wilajami. Gubernatorstwa dzielą się dalej na łącznie 262 dystrykty, a te na gminy.
Tunezja położona jest w Afryce Północnej i zajmuje powierzchnię wielkości połowy Polski. Wybrzeże Tunezji na północy i wschodzie opływa Morze Śródziemne. Północ kraju jest górzysta i gęsto zalesiona. Im dalej na południe, ukształtowanie terenu zmienia się w coraz bardziej płaskie i suche aż do obszaru szotów (słone jeziora, zazwyczaj wyschnięte) wyznaczających początek strefy saharyjskiej.
Na wybrzeżu klimat śródziemnomorski. Na wschodnim wybrzeżu bardziej suchy. Na północy występuje klimat podzwrotnikowy, od pośredniego między morskim a kontynentalnym, na południu zwrotnikowy skrajnie suchy-kontynentalny.
W 814 p.n.e. Fenicjanie założyli Kartaginę (obecnie przedmieścia Tunisu), która po latach świetności i rywalizacji z Rzymem została kompletnie zniszczona w wyniku trzeciej wojny punickiej w 146 p.n.e. Prowincja rzymska "Africa" (ze stolicą w Kartaginie) stała się spichlerzem Rzymu i przeżywała kolejny okres rozkwitu aż do upadku Cesarstwa. Po okresie rządów Bizancjum, w efekcie prób opanowania Afryki przez Arabów, w 670 r. został założony Kairuan jako baza ekspansji islamu. Od 800 r. rządziło tu wiele dynastii, między innymi Hafsydzi, aż do 1574 r., kiedy kraj został włączony do Imperium Osmańskiego. W 1881 r. rozpoczął się okres protektoratu francuskiego i trwał do 20 marca 1956 kiedy Tunezja odzyskała niepodległość. Rok później została proklamowana republika i na czele państwa stanął Habib Burgiba. 7 listopada 1987 r. prezydentem został Zin Al-Abidin Ben Ali.
historia Afryki, Tunezyjskie Siły Powietrzne
Główne gałęzie gospodarki to: rolnictwo, przemysł wydobywczy, przemysł naftowy, turystyka, przemysł odzieżowy.
Do lat 60. Tunezja była jednym z głównych eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego. W połowie lat 80. XX w. został zapoczątkowany program zmian strukturalnych w gospodarce kraju, który był wspierany przez Bank Światowy i Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Program realizował m.in. liberalizację cen i handlu zagranicznego, a także dalszą prywatyzację przedsiębiorstw należących do państwa.
Oficjalnie podaje się, że 19% budżetu państwa przeznaczane jest na naukę i oświatę. Statystyki nie podają jednak ile jest wyższych uczelni w Tunezji. Uniwersytety znajdują się w miejscowościach przemysłowych i dobrze rozwiniętych, jak Sfax czy Tunis.
Tunezja jest najbardziej liberalnym krajem arabskim, o czym świadczą m.in. rozbudowane prawa kobiet. Kobiety zawdzięczają to pierwszej żonie Habiba Burgiby, która była Francuzką. Niektórzy uważają, że to ona przekonała męża do kilku wielkich reform, m.in. zniesienia wielożeństwa, zniesienia noszenia tradycyjnych chust przez kobiety (Burgiba nazwał te chusty wstrętnymi szmatami), kontrolowanie rozwodów przez sądy (w tym równe prawa do dzieci), dopuszczenie kobiet do szkół, parlamentu, władzy i innych form życia publicznego. Jednak należy zauważyć, że we Francji aż do 1970 roku (do wejścia w życie ustawy z dnia 4 czerwca 1970) obowiązywało tzw. puissance paternelle, to znaczy tylko ojcu przysługiwała władza rodzicielska po rozwodzie.
W 1967 roku Bourgiba zalegalizował również aborcję, obecnie jest dostępna na życzenie kobiety i bezpłatna (istnieje również legalna prostytucja i domy publiczne).
Tunezyjskie kobiety stanowią prawie 12% członków Tunezyjskiej Izby Deputowanych i ponad 20% członków w radach miejskich. Mają również znaczącą rolę w rządzie i dyplomacji (w tym m.in. na takich stanowiskach jak gubernatorzy prowincji, prezydenci miast, sekretarze stanu, ambasadorowie itp.). Młode kobiety stanowią 55% studentów na uniwersytetach.
Z drugiej jednak strony, nadal istnieją pewne konserwatywne miasta - na południu kraju, gdzie przestrzegane są stare obyczaje. Dziewczęta nie mają jednak zakazu aby chodzić same po ulicach. Ponadto w bardzo tradycyjnych rodzinach kobiety chodzą w ubraniach zakrywających nogi i ramiona, szczególnie kiedy wybierają się do meczetu.
Jedyną pozostałością z prawa islamskiego w Tunezji jest prawo dziedziczenia, gdzie kobieta jeżeli nie zostawiono testamentu dziedziczy połowę tego, co jej męscy członkowie rodziny, bracia itd. Jednak spisanie testamentu przez rodziców całkowicie oddala opcję dziedziczenia tylko połowy majątku. Zeznania w sądzie kobiety i mężczyzny w Tunezji mają taką samą wartość prawną, kobieta posiada również takie samo prawo do otrzymania opieki nad dziećmi po rozwodzie.
Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe
Terytoria zależne
Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego • Majotta • Reunion • Święta Helena
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej
Sahara Zachodnia • Somaliland
Integralne części państw położonych poza Afryką
Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii)
Algieria · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Czad · Demokratyczna Republika Konga · Dżibuti · Egipt · Erytrea · Etiopia · Gabon · Gambia · Ghana · Gwinea · Gwinea Bissau · Gwinea Równikowa · Kamerun · Kenia · Komory · Kongo · Lesotho · Liberia · Libia · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauretania · Mauritius · Mozambik · Namibia · Niger · Nigeria · Republika Południowej Afryki · Republika Środkowoafrykańska · Republika Zielonego Przylądka · Rwanda · Sahara Zachodnia · Senegal · Seszele · Sierra Leone · Somalia · Suazi · Sudan · Tanzania · Togo · Tunezja · Uganda · Wybrzeże Kości Słoniowej · Wyspy Świętego Tomasza i Książęca · Zambia · Zimbabwe
Algieria • Arabia Saudyjska • Autonomia Palestyńska • Bahrajn • Dżibuti • Egipt • Irak • Jemen • Jordania • Katar • Komory • Kuwejt • Liban • Maroko • Mauretania • Oman • Somalia • Sudan • Syria • Tunezja • Zjednoczone Emiraty Arabskie
- Operacja zmuszania do pokoju zostaje zakończona. Agresor został ukarany - powiedział prezydent Rosji Dymitrij Miedwiediew. Wkrótce porem Kreml sprecyzował: akcja "przywracania pokoju" nie została "zakończona", lecz "zawieszona". Mniej więcej w tym samym czasie AFP poinformowała, że dziś po raz kolejny Rosja bombardowała kluczowy gruziński rurociąg. Tymczasem Lech Kaczyński leci dziś do Gruzji wraz z prezydentami Ukrainy i krajów bałtyckich. Ku "zaskoczeniu" prezydenta towarzyszyć im będzie minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,557 9310,Wojna_w_Gruzji___wtorek_12_sierpnia.html?skad =rss.
Min. Sikorski na Białorusi. Będzie rozmawiał o sankcjach?
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski przebywa z krótką wizytą na Białorusi - dowiedziała się Polityka.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,568 9504,Minister_Sikorski_z_wizyta_na_Bialorusi.html? skad=rss.
Nowa waluta jednak w 2013 r.: Prezydent chce wprowadzenia euro
Prezydent popiera wprowadzenie w Polsce euro. Jednak nie chce, by wspólna waluta pojawiła się w Posce przed 2013 rokiem. Według Lecha Kaczyńskiego, wprowadzenie euro wcześniej, niż za pięć lat, byłoby zdecydowanie przedwczesne i odbiłoby się negatywnie na biedniejszej części społeczeństwa.
Więcej: http://www.dziennik.pl/gospodarka/article246252/Pr ezydent_chce_wprowadzenia_euro.html#reqRss.
Najdroższe mieszkanie w Moskwie za 2,5 miliarda rubli
W Moskwie padł kolejny rekord cenowy na rynku mieszkaniowym. Rosyjski biznesmen za kupno mieszkania o powierzchni 1300 m2 zapłacił 2,5 mld rubli, czyli równowartość niemal 250 mln złotych - podają rosyjskie media.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,575 1066.html?skad=rss.
Gen. Polko podał się do dymisji za reality show
Zastępca szefa BBN gen. Roman Polko wystąpił do prezydenta o zwolnienie go z tego stanowiska. - Napisałem wczoraj wniosek o zwolnienie ze stanowiska. Nie chcę stawiać w niewygodnej sytuacji samego prezydenta i mojego szefa - powiedział Polko.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,549 0599,Gen__Polko_podal_sie_do_dymisji.html?skad=rss .
Ruch proaborcyjny rozwĹcieczyĹ politykĂłw: To terroryzm
DuĹska organizacja wspierajÄ ca wolny wybĂłr kobiet w sprawach aborcji rozwĹcieczyĹa politykĂłw z Wysp Owczych, ktĂłrzy zarzucili jej polityczny terroryzm
WiÄcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,573 9890,Pocztowa_aborcja_na_Wyspach_Owczych.html?skad =rss.
Pitera nie odpowiada na pytania sądu w sprawie CBA
Julia Pitera podtrzymuje zarzuty o "nielegalne uwikłanie polityczne CBA" za rządów PiS. Pozwana za to przez Mariusza Kamińskiego, odmówiła w sądzie odpowiedzi na pytania. - To arogancja - komentuje Kamiński. Pitera złożyła tylko oświadczenie m.in. o tym, że jej zarzuty odnosiły się do całego "niedemokratycznego układu" za rządów PiS, które określiła jako "grupę trzymającą władzę".
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,586 9197,Pitera_nie_odpowiada_na_pytania_sadu.html?ska d=rss.
Nowe fakty ws. Komorowskiego i likwidacji WSI
Bronisław Komorowski potwierdza w zeznaniach w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie, że miał ofertę otrzymania aneksu do raportu z likwidacji WSI. Internauci na Salonie24.pl ujawnili treść tych zeznań. - Kategorycznie stwierdzam, że pułkownik Aleksander L. w zamian za ujawnienie mi fragmentu aneksu niczego nie żądał – zeznał marszałek Sejmu.
Więcej: http://wiadomosci.onet.pl/1820117,11,1,1,,item.htm l.
Wypadek Geremka: ranny kierowca wychodzi ze szpitala
Kierowca fiata ducato ranny w wypadku, w którym zginął prof. Bronisław Geremek, prawdopodobnie jutro opuści szpital.
Więcej: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,548 9261,Ranny_kierowca_fiata_powraca_do_zdrowia.html? skad=rss.
Kulisy wojny o rządowy samolot: Tusk skarcił Klicha za chorego pilota
Wicepremier Schetyna stara się łagodzić konflikt premiera z prezydentem. "Niefortunnym sformułowaniem" nazywa wypowiedź szefa MON, który stwierdził, że przez chorobę pilota prezydent nie poleci na szczyt Unii w Brukseli. "Premier skarcił za to ministra" - ujawnia Schetyna w Radiu ZET.
Więcej: http://www.dziennik.pl/polityka/article251073/Tusk _skarcil_Klicha_za_chorego_pilota.html#reqRss.
SN - Albumy - Biografie - pergole - adventureservices.eu - www.pozycjonowanie.mde.pl
EL
GL kalendarium
- Polityka
- sufribo
- ciekawe prezenty sklep internetowy
- Józef Lorek
- Polscy króle
- Polscy króle
- Polityka
- Polityka
- Polscy króle
Strumień myśli posła Ziobry
Jeszcze nie dotarliśmy do materii, która jest przedmiotem komisji śledczej - przewodniczący komisji Andrzej Czuma (PO) przerwał wczoraj w 25. minucie wystąpienie Zbigniew Ziobry, byłego ministra sprawiedliwości.
Papała i sekret Mazura - cd.
Milczanowski: Zacharski nie spotkał Mazura na Majorce. Ktoś chce go wrobić
Premier: Emerytalne plany skorygujemy
- Nie ma sporu o emerytury dla nauczycieli w koalicji - mówi premier. Tymczasem minister pracy z PSL nadal forsuje swój projekt, który oficjalnie nie podoba się Platformie.
Rozmowa z minister Jolantą Fedak
- Związkowcy oświatowi walczą o to, żeby uprawnienia przedemerytalne przedłużyć im w nieskończoność. Na to rząd się absolutnie nie godzi. Dlatego mój projekt oceniam jako krok do przodu - mówi w rozmowie z ”Gazetą” Jolanta Fedak
Rozmowa z minister pracy Jolantą Fedak (PSL)
Czy CBA zastraszało inspektorów wywiadu skarbowego?
CBA poskarży się do premiera na wiceministra finansów, który mówił o zastraszaniu inspektorów wywiadu skarbowego przez agentów Biura. Zarzuty wiceministra zbada prokuratura
Iwabradyna wykreślona
Nie ma jej już na liście leków refundowanych przez NFZ. - Nie będziemy dopłacać do niesprawdzonego preparatu - wyjaśnia minister zdrowia Ewa Kopacz
Leczenie kosztem podwyżek?
NFZ chce dawać mniej na pensje lekarzy, a więcej na leczenie. - Na takie kalkulacje się nie zgadzamy - mówią dyrektorzy szpitali
Próbny egzamin gimnazjalny z „Gazetą"
Polskie śledztwo w sprawie „Sirius Star”
Polska prokuratura chciałaby postawić przed sądem piratów, którzy porwali statek „Sirius Star”
Szpetne, banalne, nielubiane
Rzeźba pomnikowa w wolnej Polsce zatrzymała się w rozwoju. Te same tematy (wojna, martyrologia, wielcy ludzie), te same motywy (najczęściej postać na cokole), ci sami twórcy. Nowatorskie pomysły i niekonwencjonalne wizje nie mają żadnych szans
Dobry pomnik ma energię
W Polsce wciąż obowiązuje wzorzec XIX-wiecznego realizmu. Powstają w efekcie rzeźby banalne, nudne, a niekiedy wręcz przerażające swoją szpetotą - mówi o polskich pomnikach dr Bartłomiej Gutowski*.
Sondaż: Prezydentowi szkodzi kohabitacja z Tuskiem
Lecha Kaczyńskiego krytykuje 67 proc. Polaków, chwali - 24 proc. To najgorszy wynik w jego ponadtrzyletniej prezydenturze
Wcześniak wciąż w szpitalu, mama już w pracy
Wojtuś urodził się w 27. tygodniu ciąży i ważył 800 g. Mama bała się go nawet pogłaskać, żeby do inkubatora nie dostały się zarazki. Jest podłączony do respiratora. Ma pół roku i ciągle walczy o życie. A jego mamie właśnie skończył się urlop macierzyński.
Znak życia od uprowadzonego inżyniera
Krakowska prokuratura sprawdza list w sprawie porwanego w Pakistanie polskiego inżyniera, jaki kilkanaście dni temu dotarł do Polski.
Przychodzi baba do pośredniaka
Nie sądziłem, że to będzie tak upokarzające. Od chwili wejścia w te drzwi uświadamiano mi, że jestem gorszy, bo bezrobotny - mówi Tadeusz, były handlowiec, lat 48.
Farfał zawieszony
Związanego z LPR członka zarządu TVP Piotra Farfała zawiesiła wczoraj rada nadzorcza telewizji.
TVP. Piotr Farfał zawieszony
Związanego z Ligą Polskich Rodzin członka zarządu TVP Piotra Farfała zawiesiła dziś rada nadzorcza Telewizji Polskiej.
Farfał zawieszony
Związanego z LPR członka zarządu TVP Piotra Farfała zawiesiła dziś rada nadzorcza TVP
Tablice niepamięci o Żydach
Ani jeden Żyd nie znalazł się na tablicach upamiętniających mieszkańców Brzeska - ofiary obozów koncentracyjnych
G:8,M:1,Y:10